Lenie 't Hart Zeehondenfonds

Weblog van Rosalie

Verslag van Rosalie Janac van haar observaties in 2015

 

De laatste dagen

't Is weer voorbij die mooie zomer...

Lenie 't Hart observatie DollardNou valt dat voor ons gelukkig wel mee hoor. Maar het puppy seizoen van de zeehonden is toch echt voorbij. De laatste week zag ik een duidelijke verschuiving van aantallen. Waar ik eerst meer pups dan moeders telde, werden langzaam bij beetje meer moeders dan pups. Mooie, dikke, ronde pups. Want de kleintjes waar wij ons zorgen om maken, zag ik op een gegeven ogenblik niet meer. Wat er mee is gebeurd?? Ik weet het niet... Verdronken wellicht. Misschien ergens aangespoeld. Triest... Want we weten dat de overlevingskans nihil is als zij zo mager zijn als wat ik heb gezien.

 

De pups die het gelukkig wel goed doen, zijn vooral de laatste week giga gegroeid. De moeders verlaten hun jongen na vier weken zogen en de jonge dieren moeten zichzelf redden. Dit kunnen ze prima en ze trekken nu naar de Wadden.

Lenie 't Hart observatie DollardBij de punt van Reide liggen nu voornamelijk volwassen dieren. Héél veel! Ik heb er zaterdag wel 150 op de kant geteld en er zwommen er zeker 30 in het water. De zeehonden zijn aan het verharen. Dit kost veel energie, zeker voor de moeders die net vier weken lang hun energie in hun jong hebben gestoken. Naast zonlicht, is rust daarom ook (nog steeds!) erg belangrijk in deze periode.

Verder komt de paringstijd er alweer aan. Ik zag zaterdag veel "springende" zeehonden. Net dolfijntjes. Zeker weten doen we het niet, maar wij vermoeden dat het de mannetjes zijn die zo springen. Zo proberen ze indruk te maken op vrouwtjes. Erg grappig om te zien.

En zo rollen wij allemaal van het ene seizoen in het andere. Pups die naar de Wadden vertrekken, zeehonden die verharen, mannetjes die indruk willen maken en de paringstijd zodat wij volgend jaar ook weer verder kunnen met observaties. Voor iedereen die nog wil kijken bij de zeehonden in de Dollard, doen!! Ze liggen er nu nog! Want ook mijn tijd op de dijk zit erop.

Lenie 't Hart observatie DollardIk heb er ontzettend van genoten! Ik hoop dat ik jullie met mijn blog mee heb kunnen laten genieten. Voor nu wens ik iedereen nog een fijne vakantie en misschien tot volgend jaar....

 

 

 

 

 

 

Dinsdag 14 juli en de rest van de week

Visite en nieuw gedrag

Lenie 't Hart observatie projectHet leuke van op de dijk zitten, vind ik misschien nog wel de visite die langs komt. Natuurlijk zijn de zeehonden geweldig om naar te kijken, maar het is nóg leuker om met "mijn" mensen naar alle pracht en praal te kijken. Zo is o.a. mijn vriendin Janet met haar kinderen Tom en Coen vanuit Dronten naar de dijk gekomen om zeehonden te observeren. Hartstikke gezellig en vooral ook erg handig. Tom kon namelijk mooi de zeehonden aantallen noteren, die ik op dat moment aan het tellen was.

Lenie 't hart observatieproject

Mijn moeder is langs geweest met buurvrouw en ook heit heeft met mij op de dijk gezeten. Gisteren waren Hans en Anna mee, mijn "tweede paar ouders". Erg leuk! Helemaal toen we ook nog bezoek kregen van aquarelschilder Jan van Well.

Eigenlijk heb ik - of beter: hebben de zeehonden - zo'n beetje elke dag wel visite gehad. Familie en vrienden, maar ook nieuwe mensen. De meneer en mevrouw (ik weet jullie namen niet) die mij hebben uitgelegd waar Emden en Ditzum ligt, waren het afgelopen weekend weer terug van een weekje vakantie en kwamen gezellig langs. Dinsdag was Joop mee. Joop is de vader van Margriet, die ik eerder al tegen was gekomen. Margriet vertelde mij dat haar vader zo graag de zeehonden wilde zien, alleen kan hij geen lange afstanden lopen. "Ach hij mag wel met mij mee hoor. Moet hij er wél drie uur zitten!!!" Was mijn antwoord. Zo gezegd, zo gedaan.

Lenie 't Hart observatie project Lenie 't Hart observatie project

Een ontzettend verrassend leuk en nieuw bezoek waren Pieter en Hetty met hun kleinkinderen Hidde, Jente en Lene. Zij hadden al bij de schutting naar de zeehonden gekeken en zochten een plekje om te picknicken. Bij mij kun je heerlijk zitten en toch de zeehonden zien. Na een praatje te hebben gemaakt en door de telescoop te hebben gekeken, kwam de vraag of ze bij mij mochten picknicken. Hartstikke gezellig en ik heb er leuke contacten aan over gehouden!

Ik vind het heel mooi om te zien hoe mijn familie en vrienden naar de zeehonden kijken en er van genieten. En ik geniet weer van hun blije en verbaasde gezichten. Het ís ook bijzonder dat de zeehonden zo dichtbij zijn. Je kunt ze horen en duidelijk zien. Zeker door de telescoop. Dan is het net of ze naar je lachen of zwaaien.

Lenie 't Hart observatie project

Uiteraard is het niet alleen maar gezellig. Ik moet wel observeren. We hebben ondertussen nieuwe gedragingen gezien. De “zoogmoeders” bijvoorbeeld. Dat zijn de zeehondenmoeders die ook andere pups dan alleen haar eigen, bij zich laat drinken. Ik heb in mijn vorige blog verteld dat er veel kleine pups nog zijn, waarvan ik niet weet bij welke moeder zij horen. Of er überhaupt nog een moeder in de buurt is. Dit is erg verontrustend; het is overduidelijk dat deze pups te weinig voedingstoffen binnen krijgen. Ze zijn klein, hebben ingevallen buikjes en de heupen zijn duidelijk te zien. Toch liggen ze gewoon in de groep en proberen zij te drinken bij verschillende moeders. Sommige moeders laten het toe, terwijl andere moeders erg agressief reageren. Zij bijten of krabben de pup of duwen de pups zelfs met geweld onder water.

Het normale gedrag wat wij kennen, is op de Wadden te zien. Bij laag water rusten moeder en pup daar op de zandbanken en kan de pup gezoogd worden. De moeder verlaat tijdens de zoogperiode haar pup niet en leeft op haar vetreserves die zij in de maanden voor de geboorte heeft opgebouwd. Wanneer het vloed wordt, gaan moeder én jong zwemmen. Zij zijn in deze periode onafscheidelijk. Wanneer de pup vier weken lang gezoogd is, verlaat de moeder haar jong en moet hij zichzelf redden.

Lenie 't Hart observatie project

Wat we hier nu zien is dat er veel pups bij de inlaat liggen, veelal zonder moeder. Misschien omdat de moeders even weg gaan zonder hun jong, omdat de inlaat een plek is waar de zeehonden met hoog water ook droog kunnen liggen. De jonge dieren krijgen honger en gaan op zoek naar hun moeder. Als zij er niet is, proberen ze te zogen bij andere moeders. Met alle consequenties van dien.

Dit zou waarschijnlijk niet gebeuren, als zij op de Wadden hadden gelegen. Om hier een duidelijk beeld van te krijgen, is verder onderzoek noodzakelijk. Waarom de Dollard als zoog- en rustplek, met name de inlaat? En hoe zit het met dat "nieuwe" gedrag. Want er liggen ook gewoon moeders met pups. Die pups zijn al lekker dik en kunnen zichzelf straks prima redden. Voor mijn gevoel zijn het ook de jonge moeders die veel pups achter zich aan hebben. En die dus of “zoogmoeder” worden of zo gefrustreerd raken dat ze agressief reageren naar de pups. De wat oudere moeders liggen er gewoon met hun pups.

Lenie 't Hart observatie project

Al met al wordt op dit moment mijn blije gevoel wat overstemd door een ietwat ongerust gevoel en ook een nieuwsgierig gevoel. Waar zijn we nu weer op gestuit..... En daarom is dus onderzoek zo waardevol!

 

 

 

 

Maandag 13 juli

Moeders

Een moeder is over het algemeen één van de belangrijkste personen in je leven. Als je nog piepjong bent, is ze de allerliefste die met een kus en een knuffel je zere knie weer beter maakt. Wanneer je ouder wordt, doe je er alles aan om maar niet op je moeder te lijken. Niet dat dat lukt trouwens, dus als je nóg ouder bent hoop je maar dat je tóch op haar lijkt. Want dan weet je tenminste dat je het goed hebt gedaan.

Ik ben geadopteerd en heb een biologische moeder, op wie ik, wat mijn uiterlijk betreft, sprekend lijk. En ik heb een adoptie moeder. Zij is mijn echte moeder die mij heeft opgevoed en mij heeft laten opgroeien tot wie ik nu ben.

Lenie 't Hart Zeehondenfonds observatieprojectBij zeehonden is het een ander verhaal. Al zijn de zeehonden die wij volgen wel weer erg verrassend en uniek. Over het algemeen krijgen zeehonden één pup. De pup wordt op een zandbank, tijdens laag water, met een geboortegewicht van 8-10 kg geboren. Een aantal uren later, wanneer het hoog water is, moet de pup al zwemmen. De pups van de Gewone zeehond worden vier weken lang gezoogd en groeien in die vier weken van hun geboortegewicht naar ongeveer 30 kg. Het gewicht is erg belangrijk, want in tegenstelling tot onze moeders, verlaat een zeehondenmoeder haar jong na die vier weken en moet het zichzelf redden. Hij zal flink wat afvallen omdat hij zelf moet leren vis vangen. Zijn gewicht, wat is ontstaan door de vette moedermelk, is dan ook zijn reserve.

Lenie 't Hart Zeehondenfonds observatieprojectEen zeehondenmoeder blijft dus maar vier weken bij haar jong. In die vier weken is ze wel verschrikkelijk lief voor haar eigen pup. Ze volgt haar jong en rusten samen op de drooggevallen zandbanken. Daar wordt de pup ook gezoogd. De rust is erg belangrijk, omdat de dieren met hoog water immers weer moeten zwemmen. Verstoring kan scheiding van moeder en pup veroorzaken. Vandaar dat het van groot belang is dat mensen in de Dollard achter de schutting blijven die vlakbij de inlaat staat. Daar liggen de zeehonden met hoog water ook droog. En daar is grote onduidelijkheid over wie nou bij wie hoort. Er zijn een aantal moeders die duidelijk één pup hebben. Zij liggen meestal bij elkaar en herken ik ondertussen wel. Er liggen ook moeders waarvan ik denk: Hebben jullie wel een pup? En er zijn heel veel pups waarvan ik denk: Hebben jullie wel een moeder????

Nu heb ik al eerder verteld dat er een zeehondenmoeder is met twee pups. Ik vermoed dat één pup haar eigen is en de ander heeft ze geadopteerd. Lief!!! Ze is echt een lieve moeder, ze wacht op haar pups, gaat met ze zwemmen en geeft hen voldoende tijd om te zogen. Dit is ontzettend uniek. De meeste zeehondenmoeders zijn niet zo lief. Ik zie moeders met zeven of soms elf pups om haar heen, pups die wellicht al alleen gelaten zijn door hun moeder. De moeder weet niet wat zij er mee aan moet en bijt de pups of drukt ze onder water.

Het is verontrustend hoeveel kleine pups er nog liggen. Echt klein, nog lang niet in de buurt van 30 kg. Deze pups hebben niet zoals mij een adoptie moeder. Met mij is het goed gekomen. Maar hoe moet het met hen?

NOTE: Of een zeehondenmoeder lief is, pups heeft geadopteerd en of ze echt met elkaar zwemmen of rusten is mijn eigen invulling en reactie op wat ik op dat moment zie.

 

 

 

Donderdag 9 juli

Magie...

Lenie 't Hart observatie projectIk geloof in magie.... U zult nu vast denken, ja hoor.... Wat heeft dit met zeehonden te maken en magie bestaat niet. Nou, ik vind van wel! Elke dag weer zie ik iets magisch. Zonlicht wat 's avonds over het graan strijkt, de wind die over de dijk waait waardoor het gras zo'n mooie golvende beweging krijgt.

 

 

 

Lenie 't Hart heksenkringIk heb hier naast mijn observatie plekje een heksenkring, ook heel spannend! Wie weet wat hier 's nachts gebeurt. Ik ben er niet bij.

Lenie 't Hart observatie project

 

Terwijl ik dit schrijf, zit ik op de dijk. Het is donderdag eind van de middag en hoog water. De zeehonden geven weer een magische show weg. Ze zijn schitterend!!  En het schittert ook echt doordat de wolken en zon elkaar zo snel afwisselen. Ze zien er prachtig uit. Goud, zilver, gevlekt! Het water staat héél erg hoog, dus ze liggen op het gras. Veelal moeders. De pups zijn lekker aan het spelen of aan het dobberen in het water. Ook een mooi gezicht. Het is jammer dat ik u niet mee kan laten genieten door de telescoop. Al weet ik soms zelf niet waar ik naar moet kijken zoveel is er te zien. Moeke zeehond met haar twee pups zwom net voorbij, de oranje zeehond met haar jong ligt hier voor mij mooi te zijn. Een pupje is met de golven aan het spelen.

Lenie 't hart observatie projectDe webcam staat bijna onder water en een aantal zeehonden komen omstebeurt een kijkje nemen. Wat zijn ze nieuwsgierig en grappig :)

Veel mensen vragen mij wat ik met de filmopnames doe, want we hebben ondertussen aardig wat uren opgenomen. Dit wordt gebruikt voor verder onderzoek. Dat doe ik niet zelf, ik verzamel de gegevens alleen. Ik film, ik tel elk uur het aantal zeehonden, bijzonderheden zoals een verstoring, ruzie of de moeke met twee pups noteer ik en dat alles wordt gebruikt voor onderzoek.



Lenie 't Hart observatie projectHa! Mijn buurman komt ook te voorschijn. Een dikke egel, hij woont hier ergens en scharrelt rustig rond, dwars door de heksenkring heen. Of zou hij alvast de voorbereidingen treffen voor de vergadering vanavond? Wie weet..... Ik ben er niet altijd bij! Maar gelukkig wel zo nu en dan..... :)

 

 

 

 

(Maandag, dinsdag, woensdag)

Juf Roos...


Lenie 't Hart observatieprojectHet is zo bijzonder om naar de zeehonden te kijken. In de meeste gevallen liggen ze rustig bij elkaar en maken ze geen ruzie. Maar als er dan ruzie is, is er gelijk dikke paniek. Het filmpje waarop te zien is dat twee zeehonden ruzie hebben waardoor de hele groep zeehonden uiteindelijk het water in vlucht, is al online gezet en zeker de moeite waard om even te bekijken. Gelukkig is er niet veel ruzie en gebeuren er ook grappige dingen. Zo was er vandaag een zeehondje met zeeschuim aan het spelen. Hij woelde er doorheen, ging bellen blazen en had de tijd van zijn leven. De gegevens zijn niet echt noodzakelijk voor het onderzoek, maar het is wel ontzettend grappig om te zien.

Lenie 't Hart observatieproject DollardDat goede voorlichting geven belangrijk is, is de afgelopen dagen wel weer gebleken. En dat geldt niet alleen van mij naar mensen toe over zeehonden. Maar ook van mensen  naar mij toe, over het gebied. Want eerlijk gezegd weet ik niet heel erg veel over het gebied te vertellen. En mijn oriëntatie gevoel is eh..... Niet heel erg goed. Laten wij het daar maar op houden. Zo weet ik nu dat recht tegen over mij, Ditzum (Duitsland) ligt. En dat er een heel stuk National Park ligt langs de kust. Een beetje links tegenover mij ligt Emden (ook Duitsland). Daar kun je bijna naar toe lopen of zwemmen. Bijna hoor.... 

Er komen veel wandelaars langs om zeehonden en vogels te spotten. Altijd leuk om even een praatje te maken. Maandag kwam bijvoorbeeld de klas van Stein langs.
Lenie 't Hart vertelt kinderen over zeehonden Lenie 't Hart vertelt kinderen over zeehonden

Lenie heeft het e.e.a verteld over de zeehonden en het gebied. 

Lenie 't Hart observatieproject zeehonden

Iedereen heeft bij de schutting de zeehonden kunnen zien en tenslotte mocht iedereen bij mij door de telescoop kijken. Rosalie vertelt over zeehonden

Het is zo leuk om de verbazing en het enthousiasme te zien van zowel leerling al docent. Van iedereen die langs komt trouwens hoor. Dan merk ik ook weer hoe belangrijk het is om uit te leggen waarom onderzoek noodzakelijk is, waarom ik opvang belangrijk vind en ja, uiteraard ga ik de discussie aan over "zijn er niet al genoeg zeehonden in de zee". Houdt dat dan in dat wij een hulpbehoevend dier niet meer helpen? Dus ik geef uitleg over de zeehonden, hun leefomgeving, gedrag en natuurlijk de opvang. Hierop krijg ik weer leuke vragen, waarop ik ook niet altijd het antwoord weet. Het resultaat? Blije en enthousiaste mensen. En ik??! Ik ben weer helemaal in mijn element :)

 

Maandag 29 juni 2015

Een kleine up date


Lenie 't Hart Zeehondenfonds onderzoekOndertussen zijn wij alweer een aantal dagen verder en ben ik alweer een paar keer in de Dollard geweest. 
De reden waarom wij hier observeren, is omdat de zeehonden hier afwijkend gedrag vertonen ten opzichte van de zeehonden in de Waddenzee. In de Waddenzee liggen de zeehonden op de zandbanken tijdens eb. De zandbanken komen dan vrij en de zeehonden gebruiken dat moment om te rusten en hun jongen te zogen. Wanneer het waterpeil stijgt, komen de zandbanken weer onder water te staan en gaan de zeehonden zwemmen. In de Dollard liggen de zeehonden ook tijdens vloed op het droge. Wij willen graag weten hoe dit komt en waarom de dieren ander gedrag vertonen dan gewoonlijk. 

Lenie 't Hart Zeehondenfonds onderzoekIk heb nu een aantal keren met laag water geobserveerd, waarbij ik in de verte dus ook zeehonden op de zandbanken zag liggen. Afgelopen vrijdag was ik er met hoog water. Er waren veel zeehonden in het water. Moeder met pups en ook pups die met elkaar aan het spelen waren. En er lagen ook nog veel zeehonden op het droge. Op een gegeven moment telde ik er 132 op de punt. Erg mooi om te zien.

 

 

Lenie 't Hart Zeehondenfonds onderzoek

De meeste lagen lekker te rusten of heel diep te slapen. Daar heb ik weer leuke foto's van kunnen maken.

Wat ik heel bijzonder vind, is dat je ze zo duidelijk hoort. Het komt doordat het geluid ver over het water draagt, maar toch. Je hoort ze duidelijk huilen en voortbewegen over het slik. Grappig, net of je er naast staat.

Echt iets nieuws of bijzonders heb ik niet te vertellen. Ja, elke keer is bijzonder. Ik weet soms niet waar ik moet kijken. Uiteraard moeten wij ons focussen op de punt. Maar op de zandbanken is vaak ook iets te beleven en erg mooi om naar te kijken. Ogen te kort dus!

 

 

woensdag 24 juni 2015

Een uniek moment

Wind, regen, hagel en opnieuw spectaculaire luchten. De zomer is ver te zoeken. Heel ver..... Alleen vanwege de zeehonden die ik in de Dollard zie, weet ik dat het toch echt zomer is. Ik was er vandaag tijdens het afgaand en laag water. Het installeren van de camera en telescoop nam even wat tijd in beslag, maar toen het eenmaal stond.... Waaauuuww! Wat leuk!! Vooral de telescoop :-) De meeste zeehonden lagen in de verte op de zandbanken. Te rusten, te zogen, beetje slapen.... Heel bijzonder om het van zo dichtbij te zien, al is het dan door de telescoop.  

zehonden in de DollardEr lagen er maar een aantal op het "observatiepunt". Het waren moeders met jong, maar ook al een aantal "afgespeende" pups. Dit zijn pups die al vier weken lang gezoogd zijn door de moeder en van hun geboortegewicht naar ruim 30 kg zijn gegroeid. Na de zoogperiode, verlaat de moeder haar jong en moet het jong zichzelf redden. Hij voedt zich door zelf kleine visjes en garnaaltjes te vangen. De afgespeende pups die ik zag, lagen heerlijk te slapen en zagen er goed uit.

Maar de moeders met hun jongen...... Het is mij tot nu toe nog een raadsel (zegt ze heel stoer op dag twee..... :-)). Gisteren vertelde ik immers dat er twee moeders waren met in totaal vijf pups. Nou, dat viel nog best mee. Ik heb nu één moeder gezien met vijf pups om haar heen. En welke nou van haar was...... Ik weet het niet! Toch hoorden zij allemaal wel bij een moeder, op ééntje na. Die zwierf tussen de groep door, huilend en zoekende naar haar moeder. Eerst ging ze bij een moeder met jong mee. Daar mocht ze wel even bij liggen en snoezelen.

zeehonden in de DollardToen moeder en jong gingen zwemmen, ging ze ook maar mee. Zo kwam ze op een andere plek terecht waar een andere moeder met jong lag. Hij lag te zogen en onze zwerfpupje had ook honger en........ Ging ook zogen!!! Ineens had ik twee zogende pups bij één moeder in beeld!! Dit is een uniek moment!! Omdat de filmcamera vol was, heb ik met een fototoestel, door de telescoop deze beelden kunnen vastleggen. Echt heel erg leuk :-) En vooral heel erg bijzonder.

Hoe het verder gaat met deze zeehonden, weet ik niet. Op een gegeven moment waren ze allemaal het water in en lagen ze zo door elkaar dat ik niet meer kon zien wie wie was. Maar dat ik, een groentje in het observeren, zo'n mooi en uniek moment mocht mee maken, maakt mij heel blij. Echt zo'n WAUW gevoel :-) Het stil zitten en mijn mond houden viel trouwens ontzettend mee. Je ziet zoveel moois dat je constant onder de indruk en blij bent. Zelfs als het waait, regent en hagelt en de zomer ver te zoeken is......

 

 

dinsdag 23 juni 2015

Een voorproefje in de Dollard

Afgelopen weekend werd ik gebeld met de vraag of ik ook zeehonden (-moeders met pups) wilde observeren in de Dollard. Dit ter aanvullende informatie op het onderzoek van Dr. Nynke Osinga, die hierover in haar proefschrift publiceerde. Nou is stil zitten en mijn mond houden niet bepaald mijn sterkste kant, maar dit is voor mij een unieke kans om de zeehonden en hun leven in de Dollard van dichtbij en live te bewonderen. En tevens een goede kans om mijn kennis over zeehonden uit te breiden en mijn observatietechnieken verder te ontwikkelen. Daar heb ik dat stil zitten en mijn mond houden wel voor over hoor!!! :-)

Weblog Rosalie Janac over zeehondenVanmiddag zijn we, met op de achtergrond nog de spectaculaire luchten van de hevige onweers- en regenbuien, even kort naar de Dollard gegaan om te kijken wat de beste plek is om te observeren en om de camera uit te proberen. Het was hoog water (De Dollard is een unieke plek waar de zeehonden ook met hoog water op het droge liggen.) en tot onze verbazing waren alle zeehonden in het water. Ze gedroegen zich verschrikkelijk onrustig. Huilende huilers en zoekende moeders. De aanleiding van dit onrustige gedrag is ons onbekend. Wellicht heeft het te maken met de hevige onweersbui, maar we weten het niet.

Ik ben wel eens in de Dollard geweest, regelmatig zelfs. Meestal wanneer de zeehonden op het droge liggen en slapen of gewoon lekker van het zonnetje genieten. Af en toe zwemt er eens eentje, maar ik had nog nooit gezien dat ze allemaal aan het zwemmen zijn en dat ze zoveel "lawaai" maken. We hoorden ze al voordat we de dijk over waren.

Weblog Rosalie Janac over zeehondenLangzaam bij beetje kwamen de moeders met hun jong weer aan land. Wat een prachtig gezicht!!!! En wat zijn ze lief voor elkaar :-) Een aantal is verderop op het droge gaan liggen en een aantal bleef op de vaste plek. Een zeehondenmoeder heeft over het algemeen één pup. Nu kwam er een moeder aan land met twee pups en zelf eentje met drie pups! Er wordt echter maar een pup gezoogd: haar eigen. Dit is voor mij dus iets om in de gaten te houden. Omdat het nog steeds onrustig was, gingen de zeehonden op een gegeven moment opnieuw allemaal het water in. Ook de twee moeders met in totaal vijf pups. Wij hebben ze niet meer aan land zien gaan. Morgen ga ik opnieuw kijken en tellen en begint mijn observatie echt. Ik ben benieuwd!! Ik heb er in ieder geval veel zin in :-)

Copyright Lenie 't Hart Zeehondenfonds © 2017