Lenie ‘t Hart

Over Lenie

Lenie ‘t Hart (1941 en oud NJN-er) begon eind 1971 met een badje in haar achtertuin met de opvang van zeehonden. Ze werd daarvoor gevraagd toen de familie Wentzel in Uithuizen niet langer kon doorgaan met het redden van moederloze zeehondenbaby’s, de zgn. “huilers”. Omdat Lenie aanvankelijk in Pieterburen ook alleen maar zeehondenbaby’s opving, heeft zij de naam “Zeehondencrèche” bedacht. Inmiddels is dat een begrip geworden dat zelfs in woordenboeken zoals de “Dikke van Dale” is opgenomen.

Toen er steeds meer zieke zeehonden naar Pieterburen werden gebracht heeft Lenie samen met biologen, dierenartsen en andere wetenschappers van de Zeehondencrèche ook een wetenschappelijk instituut gemaakt om de oorzaken van de problemen te onderzoeken. Onlangs is de kwaliteit van de wetenschappelijke output van de Zeehondencrèche (zoals de negen proef-schriften van gepromoveerde crèche-medewerkers, publicaties in peer-reviewed wetenschap-pelijke tijdschriften en presentaties op congressen) door het onafhankelijke instituut CWTS beoordeeld als “ruim boven gemiddeld wereldniveau”.

Inmiddels is de Zeehondencrèche ook een voorlichtingscentrum geworden, dat jaarlijks wordt bezocht door ruim 100.000 bezoekers. Daarnaast heeft Lenie over de hele wereld projecten opgezet voor de bescherming van – vaak zeldzame en met uitsterven bedreigde – zeehonden-soorten. Zo werkt ze voor de mediterrane monniksrob in Mauritanië, Griekenland, Turkije en Madeira, voor de Ladoga seal in Rusland, voor de Kaspische zeehond in Iran etc. Van over de hele wereld wordt regelmatig een beroep gedaan op haar kennis en expertise.

In 2013 heeft Lenie het directeurschap van de Zeehondencrèche overgedragen aan een nieuwe directie. Toen dit nieuwe management bezuinigingen doorvoerde in de zeehondenzorg en een nieuwe beleidslijn invoerde, waardoor het dierenwelzijn in het geding kwam, wilde Lenie niet langer verbonden zijn aan de Zeehondencrèche. Sindsdien zet ze zich via de Stichting Lenie ‘t Hart Zeehondenfonds in voor alle personen en instellingen die waar ook ter wereld zeezoogdieren in nood willen redden. Ze geeft advies en is betrokken bij de opzet van andere opvangcentra.

Lenie heeft de zeehond in Nederland op de kaart gezet en heeft – samen met de olie-industrie en de ITOPF (International Tanker Owners Pollution Federation) de internationale stichting Sea Alarm opgericht, die in actie komt bij olierampen. Daarnaast is Lenie ruim acht jaar lang presentatrice en interviewster geweest bij diverse radioprogramma’s van RTV-Noord.

Lenie ‘t Hart is sinds 1985 draagster van de Zilveren Anjer, was de Nederlandse kandidaat voor de “Vrouw van Europa”, won de Premio Náitún (Vrijheidsprijs) in Chili, een Lifetime Achievement Award van de NWRA in Amerika en ontving de Zilveren Erepenning van het Ministerie van LNV “voor niet aflatende inzet voor zeezoogdieren en de wadden”. In 1981 kreeg ze de ANV Visser Neerlandia prijs voor persoonlijke verdienste. Verder is ze o.a. Officier in de Orde van Oranje Nassau (1996) en Officier in de Orde van de Gouden Ark (1997). In 1995 won ze de prestigieuze Dagblad van het Noorden prijs, waarbij een persoon of instelling wordt geëerd die zich in bijzondere mate heeft onderscheiden voor het Noorden.

Haar filosofie is: “Het beschermen van zeezoogdieren langs de kust van welk land dan ook lukt alleen als je daar de locale bevolking en alle actoren in het gebied (zoals plaatselijke bedrijven) volledig bij betrekt. Het is belangrijk dat de kwaliteit van leven van de mensen die met de zeehond te maken hebben zo mogelijk omhoog gaat.” Om over die benadering te spreken wordt ze overal ter wereld uitgenodigd. Zo sprak ze onlangs op Martinique op een symposium over bescherming van zeezoogdieren en werd ze uitgenodigd om in Zuid Korea de overheid en beleidsmakers te informeren over een beschermingsprogramma voor de Spotted Seal. In 2013 sprak ze in Moskou voor kinderen op basisscholen, voor studenten diergeneeskunde op de Moscow State University en overlegde ze met het overheidsorgaan Marine Mammal Council. Op dit moment is ze vooral ook actief in Iran, waar ze op veel congressen presentaties heeft gegeven en waar langs de kust van de Kaspische Zee een opvangcentrum voor Kaspische zeehonden is opgezet.

Hoe het begonnen is

Opvang van zeehonden is er altijd geweest. Er zijn verhalen bekend van boeren en vissers die een huiler mee naar huis namen en het dier met melk probeerden groot te brengen. Helaas ging dat meestal mis.

Familie Wentzel

In 1961 begon René Wentzel, gemeentesecretaris te Uithuizen, met de opvang van moederloze zeehonden. Hij maakte een badje in zijn achtertuin en zocht naar technieken om de jonge zeehonden zo goed mogelijk te verzorgen en te voeden. René Wentzel was de eerste die er van uitging dat alle opgevangen zeehonden weer vrijgelaten moesten worden. Voor hem betekende opvang geen leven in gevangenschap, maar tijdelijke verzorging. Daarin was hij de eerste in de wereld. Hij was ook de eerste die gebruik maakte van vispap: gemalen vis, vermengd met water. Met een slang en trechter werden zo de zeehonden gevoerd.

Bijzonder is dat René Wentzel vanaf de eerste zeehond alles heeft opgeschreven. Dat is een schat aan informatie, waar de huidige zeehondenverzorgers nog steeds veel aan hebben.

Toen de vrouw van René Wentzel overleed, vroeg hij Lenie ‘t Hart, die hem toen al regelmatig vogels bracht, om de opvang van zeehonden van hem over te nemen. Zo begon Lenie in december 1971 in haar eigen achtertuin.

Lenie ‘t Hart

In de winter van 1971 kreeg Lenie ‘t Hart haar eerste zeehond in opvang. Haar voorganger René Wentzel had haar verteld dat ze alleen in de zomer een paar huilers kon verwachten, maar in december kreeg ze een telefoontje van Rijkswaterstaat: ze hadden bij de werkzaamheden aan het Lauwersmeer een grote zeehond aangetroffen. Lenie reed er in haar Citroën CV heen. “Daar ligt ie”, zeiden de stoere mannen.

Maar Lenie liet zich niet kennen en sloeg de zeehond onder de arm. In haar achtertuin groef ze een wasteil in, waar ze deze eerste zeehond verzorgde. Ook zij nam Wentzel’s uitgangspunt over dat iedere opgevangen zeehond weer terug gaat naar zee.

Lenie ‘t Hart vertelt graag over zeehonden

Overal ter wereld wordt Lenie ‘t Hart uitgenodigd om te komen vertellen over zeehonden en hun problemen. Ze vertelt daar graag over, omdat ze daarmee aandacht kan vragen voor de problemen van zeezoogdieren. Zelf zegt ze daar over: “Door mensen te vertellen over de problemen van de zeehonden, kan ik ze laten zien dat dat ook hún problemen zijn. Alleen door zorgvuldig om te gaan met de wereld waarin wij leven, kunnen we overleven.”

In de afgelopen periode heeft Lenie presentaties en workshops gegeven in tal van landen en voor heel verschillende doelgroepen: in Rusland voor schoolkinderen, maar ook voor 200 veterinaire studenten en voor het overheidsorgaan Marine Mammal Council.

In Iran voor studenten biologie en voor de DOE (Department Of Environment) en in Zuid-Korea voor de overheid. Maar ook op veel scholen in Nederland, zoals de Internationale School in Den Haag, en tientallen basisscholen. En dat doet ze met veel passie en veel plezier.

U kunt altijd een beroep doen op Lenie ‘t Hart, als u voor uw school, vereniging of bedrijf een boeiende avond wilt organiseren. Afspraken voor school-bezoek kunt u maken via info@leniethart.nl.

Presentaties voor bedrijven kunt u aanvragen via info@speakersonline.nl

Curriculum vitae

In de loop der jaren heeft Lenie ‘t Hart een rijkgevulde palmares opgebouwd.

December 1971: Start of the rehabilitation of young orphan seals

October 1974: Set up of the Seal Rehabilitation and Research Centre (SRRC) Foundation. The board members of this Foundation had an expertise either in the seal biology or in finances or politics

1974-1986: Cooperation with (international) scientists, veterinary and medical specialists started because the SRRC got more often sick and wounded seals

October 1981: ‘Visscher Neerlandia Award’ (Dutch-Belgian Cultural Award)

November 1981: ‘Decoration of the ANWB’ (Dutch National Award for environmental protection, presented by the Dutch Automobile Association)

1983: ‘Panorama Dierenpenning’ (Award for animal protection, presented by the National Panorama magazine)

June 1985: ‘Zilveren Anjer’ (Silver Carnation: Royal Award for environmental protection in the Netherlands, presented by His Royal Highness Prince Bernhard on behalf of the Prince Bernhard Foundation)

1986: Establishment of a Veterinary Advisory Board, a group of independent veterinarians and specialists from human hospitals

1988: Establishment of a Scientific Advisory Board, a board consisting of international scientists and experts in all areas of seals and their habitat

June 1993: Dutch ‘Woman of Europe’ Award (International Award, presented by the Women of Europe) and nominee for the European ‘Woman of Europe’ Award

1995: Member of the board of the Foundation for Protection of the Mediterranean Monk Seal (MOm, Greece) established by Prince Sadruddin Aga Khan

May 1996: ‘Officer of the Order of Oranje Nassau’ (very high National Royal Award, presented by the Royal Commissioner of the Queen)

February 1997: ‘Nieuwsblad van het Noorden’ award (Cultural Award, presented by the Dutch national newspaper Nieuwsblad van het Noorden)

November 1997: ‘Officer in the Order Of the Golden Ark’ (very high Award of the Golden Ark Foundation for ‘international effort for the flora and fauna on earth’, presented by His Royal Highness Prince Bernhard)

October 1998: ‘Lifetime Achievement award’ for Lenie ’t Hart from the National Wildlife Rehabilitators Association NWRA in the USA

December 1999: Founding of the Sea Alarm Foundation in cooperation with ITOPF and oil industries (to offer assistance in the broadest sense to marine mammals and other marine wildlife that is in acute distress as the result of a disaster)

October 2000: CBF certification for the center of Lenie ‘t Hart (official financial quality certificate)

March 2002: Premio N’AITUN (‘FREEDOM Award’: personal Award for ‘environmental protection’, presented by the ‘Corporal Artistas Pro Ecologia’ in Chile).

February 2004: Certification ISO 9001:2000 (quality certificate for the protocols and clinical procedures in the center of Lenie ‘t Hart)

September 2006: ‘Zilveren Erepenning’ (Silver Award of Honor) the highest possible Award of the Dutch Ministry of Agriculture, Nature Conservation and Food Quality ‘for ongoing efforts to protect marine mammals and the Wadden Sea’

November 2013: Founding of a new seal rehab center in the southern part of the Netherlands: Foundation ‘Aseal’ in Stellendam (near Rotterdam)

May 2014: Founding of the Lenie ‘t Hart Seal Foundation, an independent organization which supports all efforts of rescuers of marine mammals all over the world

September 2014: ‘Gouden Eeuw Award’ (Golden Century Award), Dutch Lifetime Achievement Award for Lenie’s ‘commitment to animal welfare in the Netherlands’

February 2016: Iranian official ‘Governmental Certificate of Appreciation’ for Lenie’s ‘efforts on global environment conservation and rehabilitation of Caspian seal species’

March 2016: Founding of two more seal rehab centers in the Netherlands, one on the island Terschelling (north of the Wadden Sea) and the second in the village Termunten, at the east part of the Wadden Sea. These measures are taken to avoid long journeys for sick and wounded seals through the Netherlands

1988 – today: Many international projects and assistance in marine mammal disasters, e.g. oil spills, virus outbreaks etc. in – among others – : Greece (monk seal rescue project), France (oil spill Erica), Germany (cooperation in seal rehab projects and oil spill Pallas), Uruguay (oil spill San Jorge and set up rehab facility), Galapagos (oil spill Jessica), Turkey (monk seal rescue and oil cleaning project), Shetland Islands (oil spill Braer), Orkney Islands (help in virus epidemic), Whales (oil spill Sea Empress), Namibia (help in research mass mortality), South Africa (support in rescuing sea lions from plastic straps), Mauritania (monk seal rescue project and research in mass mortality), Finland (Saimaa seal protection project), Russia Lake Baikal (help in research mass mortality), Russia Lake Ladoga (help in rehab Ladoga seal), Iran (support in wildlife rescue projects) and many other projects all over the world.